ပ်ဴ ဟာ ျမန္မာနဲ႔ မတူပါလို႔ မွားယြင္းေစခဲ့တဲ့
သမိုင္းတရားခံမ်ား
၁။ စီအို ဗလက္ဒင္ (ဘာသာေဗဒ ပါေမာကၡ၊ လန္ဒန္)
၂။ ဂ်ီအိပ္ခ်္ လုစ္ (အဂၤလိပ္စာ ပါေမာကၡ၊ ရန္ကုန္ေကာလိပ္)
၃။ ခ်ားဒူရြိဳင္ဆယ္လ္ (ေက်ာက္စာဝန္)
သူတို႔အေၾကာင္း မေျပာခင္ ရာဇကုမာေရးထိုးခဲ့တဲ့
ျမေစတီေက်ာက္စာလို႔ အမွတ္မွား ေခၚေနၾကတဲ့ ဂူေျပာက္ႀကီး ေက်ာက္စာ က စရလိမ့္မယ္။ ၎ ေက်ာက္စာရဲ႕
ျဗဟၼီပြား အကၡရာေတြနဲ႔ ေရးထိုးထားတဲ့ နံပါတ္၄ စာမ်က္ႏွာကို ပ်ဴစာလို႔ စိတ္အထင္နဲ႔ ေလဘယ္တပ္ခဲ့တဲ့
အေၾကာင္း။ (ေခၚရလြယ္ေအာင္လို႔တဲ့။ သုေတသန မရွိပဲ၊ အေထာက္အထား မရွိပဲ၊ စိတ္အထင္နဲ႔ မွန္းဆ
အမည္တပ္တာ)
ျမေစတီေက်ာက္စာလို႔ အမည္မွားတပ္ခံရတဲ့
ရာဇကုမာရဲ႕ ဂူေျပာက္ႀကီးဘုရား အတြက္ အလွဴ မွတ္တမ္း ေက်ာက္စာ
၁၈၈၀
မွ ၁၈၉၀ အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ပထမဆံုး ေက်ာက္စာဝန္အျဖစ္ အမႈထမ္းသြားတဲ့ ဂ်ာမန္လူမ်ိဳး
အီးေဖာသွ်မ္းမား (ရန္ကုန္ေကာလိပ္၊ ပါဠိပါေမာကၡ) လက္ထက္မွာ ေဒသခံ ပုဂံျပည္သူေတြ ထံက သတင္းရလို႔
ရာဇကုမာေက်ာက္စာကို ေက်ာက္စာဝန္ဌာန (ယခု ေရွး/သု) က ၁၈၈၆ မွာ စတင္ မွတ္တမ္းတင္ ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။
ေလးမ်က္ႏွာရွိတဲ့ ေက်ာက္စာတိုင္မွာ ပါဠိ၊ ျမန္မာ၊ မြန္ သံုးမ်က္ႏွာကိုေတာ့ ဖတ္တတ္ၿပီး
ေရွးအကၡရာေတြနဲ႔ ေရးထိုးထားတဲ့ က်န္တစ္မ်က္ႏွာကိုေတာ့ မဖတ္တတ္ခဲ့ၾကဘူး။
အမ်ိဳးအမည္မသိ (unknown)
သုေတသန
လုပ္ထံုးမွာ မည္သည့္လူမ်ိဳး၊ မည္သည့္ဘာသာစကား မွန္းမသိေသးရင္ အမ်ိဳးအမည္မသိ (unknown) လို႔ပဲ
ေခၚရပါတယ္။ ကိုယ္ေပးခ်င္တဲ့ နာမည္ ေပးလိုက္လို႔ မရပါဘူး။ အဲဒီ သုေတသနလုပ္ထံုးနဲ႔ အညီ
ဂ်ာမန္ႀကီး အီးေဖာသွ်မ္းမားက သူမသိလို႔ မသိတဲ့အတိုင္း အမ်ိဳးအမည္ မသိ ေက်ာက္စာ (unknown
inscription) လို႔ ေခၚခဲ့ပါတယ္။
အီးေဖာသွ်မ္းမား
ေနာက္ ဒုတိယေျမာက္ ေက်ာက္စာဝန္ ေတာ္စိန္ခုိကလည္း အမ်ိဳးအမည္မသိ (unknown) လို႔သာ
ဆက္လက္မွတ္တမ္း တင္ခဲ့တယ္။ ဆရာႀကီးေတာ္စိန္ခုိ အၿငိမ္းစားယူမယ့္ (၁၉၁၁-၁၂) ကာလမွာ သေရေခတၱရာ
ၿမိဳ႕ေဟာင္း ေဘာေဘာႀကီး ေစတီအနီးက အလားတူ စာေတြ ထပ္ေတြ႔ခဲ့ၾကတယ္။ ေရွးေဟာင္း ေက်ာက္အရိုးအိုးႀကီး
ေလးလံုးေပၚမွာ ထြင္းထားတာ။
ဆရာႀကီးေတာ္စိန္ခိုေနာက္
တတိယေျမာက္ ေက်ာက္စာဝန္အျဖစ္ ဆက္ခံမွာက ရန္ကုန္ေကာလိပ္ ပါဠိပါေမာကၡ ခ်ားဒူရြယ္ဆယ္လ္။
အ့ဲဒီတုန္းက ရန္ကုန္ေကာလိပ္ အဂၤလိပ္စာ ပါေမာကၡ (သမုိင္းပါေမာကၡ မျဖစ္ေသး) ဂ်ီအိပ္ခ်္လုစ္က
အႀကံျပဳလာပါတယ္။ ရာဇကုမာေက်ာက္စာက မဖတ္တတ္တဲ့ unknown စာမ်က္ႏွာရယ္။ သေရေခတၱရာ ေက်ာက္အရိုးအိုးႀကီး
ေလးလုံးေပၚက စာေတြရဲ႕ မင္ကူးဓာတ္ပံုေတြကို လန္ဒန္တကၠသိုလ္က ဂ်ီအိတ္ခ်္လုစ္ရဲ႕ ဆရာအရင္း
မစၥတာဗလက္ဒင္ (ဘာသာေဗဒ ပါေမာကၡ) ထံ ေပးပို႔ ဖတ္ခိုင္းဖို႔ပါ။
သုေတသန လုပ္ထံုးကို ခ်ိဳးေဖာက္ကာ ယာယီပ်ဴလို႔
အမည္တပ္လို႔ ျမေစတီပ်ဴစာ ျဖစ္ရပံု
ဆရာႀကီးေတာ္စိန္ခို၊ ခ်ားဒူရြိဳယ္ဆယ္လ္ နဲ႔
ဂ်ီအိတ္ခ်္လုစ္ တို႔ဟာ ရာဇကုမာေက်ာက္စာ က unknown စာမ်က္ႏွာရယ္၊ သေရေခတၱေတြ႔ အျခား
အမ်ိဳးအမည္မသိ စာ ၄မ်ိဳးတို႔ကို ဖတ္ရႈ ေဖာ္ထုတ္ေပးဖို႔ မစၥတာဗလက္ဒင္ထံ အကူညီေတာင္းခံရာက
ျမန္မာဟာ ပ်ဴ မဟုတ္ ဆိုတဲ့ ဇာတ္ရႈပ္ႀကီး စတင္ေပၚေပါက္ လာပါေတာ့တယ္။
မစၥတာဗလက္ဒင္ဟာ အထက္ပါ unknown စာေတြကို
ဖတ္ၾကည့္ၿပီး အဓိပၸါယ္နဲ႔ သဒၵါကို မေဖာ္ႏိုင္လို႔ သူလည္း ဘာစာမွန္း မသိပါဘူး။ သူ႔အေနနဲ႔
မေသျခာေပမယ့္ ေခၚရလြယ္ေအာင္ မွတ္ရလြယ္ေအာင္ စိတ္အထင္မွန္းဆၿပီး ျမန္မာနဲ႔ မတူတဲ့ ပ်ဴစာ၊
ပ်ဴအကၡရာ လို႔ ယာယီ အမည္ေပးပါသတဲ့။ (ေလဘယ္ တပ္ပါသတဲ့)။ အဲ့သလို ပ်ဴ လို႔ ေခၚတာကိုလည္း
အတည္မျပဳပါဘူး တဲ့။ ေနာင္ ျပင္ႏိုင္တဲ့ အခါ အမည္ျပန္ ျပင္ၾကပါတဲ့။ ေအာက္မွာ ၾကည့္ပါ။
ဗလက္ဒင္ဟာ
သုေတသန လုပ္ထံုးကို လက္တစ္လံုးျခားနဲ႔ အႀကီးအက်ယ္ ခ်ိဳးေဖာက္တာပါ။ အမ်ိဳးအမည္ မသိရင္
unknown လို႔ပဲ ထားရမွာကို ပ်ဴ လုိ႔ အမည္ေပးလိုက္တာ သုေတသန စည္းကမ္းကို ခ်ိဳးေဖာက္တ့ဲအျပင္
ရာဇဝင္ကို ရိုင္းေစေတာ့တာပါပဲ။ (ဟိုး အေတအတီ ျမန္မာ့သမိုင္းစ ကတည္း က ျမန္မာဟာ ပ်ဴမဟုတ္ဆိုတဲ့
ဇတ္ရႈပ္မရွိခဲ့ပဲ ဗလက္ဒင့္ ပေယာဂေၾကာင့္ ၁၉၁၂ ေနာက္ပိုင္း မွ ျမန္မာဟာ ပ်ဴမဟုတ္ဆိုတဲ့
ဇတ္ရႈပ္ႀကီး စတင္ေပၚေပါက္လာ တာျဖစ္တယ္)
ဗလက္ဒင္ ေလဘယ္ထိုးလို႔ ပ်ဴျဖစ္ရရွာတဲ့ ရာဇကုမာေက်ာက္စာက
unknown အကၡရာ၊ unknown စာ။ ဗလက္ဒင္ အတည္မျပဳခဲ့ ေနာင္အခါ ေျပာင္းသင့္ရင္ ေျပာင္းေခၚရမယ့္
unknown ကို ပ်ဴလူမ်ိဳးတို႔ရဲ႕၊ ပ်ဴစာ၊ ပ်ဴအကၡရာ၊ ျမန္မာမဟုတ္တဲ့ ပ်ဴ ေတြပါဟု အမည္ တြင္ေအာင္
ေခၚေဝၚခဲ့ၾကသူေတြ ကေတာ့ ခ်ားဒူရြိဳင္ဆယ္လ္နဲ႔ ဂ်ီအိပ္ခ်္လုစ္ တို႔ပါ။
Unknown အကၡရာ၊ unknown စာ၊ unknown လူမ်ိဳး၊
unknown ယဥ္ေက်းမႈ၊ unknown ၿမိဳ႕ေတာ္ စသျဖင့္ အန္ႏုန္း… အန္ႏုန္း… ေခၚရမယ့္ေနရာမွာ
(ဗလက္ဒင္ ေလဘယ္တပ္ခဲ့တဲ့၊ အတည္မျပဳခဲ့တဲ့) ပ်ဴ အကၡရာ၊ ပ်ဴစာ၊ ပ်ဴ လူမ်ိဳး၊ ပ်ဴယဥ္ေက်းမႈ၊
ပ်ဴ ၿမိဳ႕ေတာ္ စသျဖင့္ ျမန္မာနဲ႔ မတူ ပ်ဴ… ပ်ဴ… ပ်ဴ… လို႔ ခ်ားဒူရြိဳင္ဆယ္လ္နဲ႔ ဂ်ီအိပ္ခ်ိပ္လုစ္
တို႔က တစ္ပ်ဴ တည္း ပ်ဴ ခဲ့ၾကပါတယ္။ ခ်ားဒူရြိဳယ္ဆယ္လ္က ေက်ာက္စာဝန္ ဆိုတဲ့ သူ႔အရွိန္အဝါနဲ႔
ျမန္မာဟာ ပ်ဴနဲ႔ မတူဘူး လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ လုစ္ ကလည္း သမိုင္းပါေမာကၡ ျဖစ္လာေတာ့ သူ႔တပည့္ေတြကို
ပ်ဴ ဟာ သပ္သပ္၊ ျမန္မာမဟုတ္ လုပ္လာ ပါေတာ့တယ္။
သေရေခတၱရာနဲ႔ ပုဂံ unknown ေက်ာက္စာေတြကို
ပ်ဴစာလို႔ ဗလက္ဒင္ အတည္မျပဳ ခဲ့ေၾကာင္းကို သူတို႔ ႏွစ္ဦးက လံုးဝ မေဖာ္ျပၾက ပါဘူး။ ဖံုးကြယ္
ထားၾကပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဗလက္ဒင္ ေျပာလို႔ အဲဒီေက်ာက္စာေတြဟာဟာ ပ်ဴ စာ ဆိုၿပီး ေရးသားေျပာဆို
ၾကပါတယ္။ ျမန္မာ့ သမိုင္းကို ႏွပ္ခ် ခဲ့ၾကတာပါ။ (လုစ္က ေနာင္ ေက်ာက္ဆည္စာတမ္းကို ေရးၿပီး
ျမန္မာ့သမုိင္းကို အႀကီးအက်ယ္ လိမ္ပါေတာ့တယ္)
သုေတသန
လုပ္ထံုးအရ ပ်ဴဟာ ျမန္မာ မဟုတ္လို႔ ေျပာစရာ အေထာက္အထား မရိွသလို၊ ဗလက္ဒင္ အတည္မျပဳခဲ့တဲ့၊
ယာယီေလဘယ္ ထိုးခဲ့တဲ့ ပ်ဴ ဆိုတာကို အတည္တက် လုစ္ တို႔ ခ်ားဒူရြိဳင္ဆယ္လ္ တို႔ဟာ သမိုင္းပညာအရ
သံုးခြင့္ မရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေက်ာက္စာဝန္၊ သမိုင္းပါေမာကၡ ဆိုတဲ့ အရွိန္အဝါေတြ၊ ရာထူး
ပါဝါ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ေတြနဲ႔ ျမေစတီပ်ဴစာ၊ သေရေခတၱရာပ်ဴၿမိဳ႕၊ ျမန္မာမဟုတ္ဆို တစ္ဖက္သတ္
လုပ္ခဲ့ၾကတာပါ။
သေရေခတၱရာ
သမိုင္း မစ္သ္(Myth)ႀကီး အရ တေကာင္း သတိုးမင္းႀကီးရဲ႕သား မဟာသမာၻဝ၊ မဟာသမာၻဝ ရဲ႕သား
ပထမဆံုး (the first) ဒြတၱေဘာင္မင္းႀကီးက သေရေခတၱရာကို စတည္ခဲ့တာ။ သေရေခတၱရာ မင္းဆက္ေပါင္း
၂၅ဆက္ရွိၿပီး ေနာက္ဆံုးမင္းဆက္ သုပညာ လက္ထက္မွာ သေရေခတၱရာပ်က္ၿပီး သုပညာမင္းႀကီးရဲ႕တူ
သမုဒၵရာဇ္မင္းက ယုန္လႊတ္ကၽြန္း၊ ျပဴဂါမ (ပ်ဴေစ်းၿမိဳ႕) အရပ္မွာ ပထမဆံုး ပုဂံႏိုင္ငံေတာ္
အရိမဒၵနပူရ ကိုတည္ခဲ့တာ ေတြကိုက် စကားထဲေတာင္ ထည့္ေျပာ ခ်င္စရာမရွိတဲ့ အလကား ဒ႑ာရီေတြ
တဲ့။ လုစ္တို႔က။ အဲ့ဒါေတြဟာ ဒ႑ာရီ မဟုတ္ေၾကာင္း (၁၉၉၂-၉၃ ဘတ္ဂ်က္ႏွစ္) မွာ တူးေဖာ္ရရွိခဲ့တဲ့
အတိတ်ာမင္း (သေရေခတၱရာ ေနာက္ဆံုး မင္းဆက္ သုပညာရဲ႕ အစ္ကို၊ သေရေခတၱရာ ၂၄ ဆက္ေျမာက္မင္း)
ရဲ႕ ေက်ာက္အရိုးအိုးႀကီးမွ ေက်ာက္စာမ်ားက သက္ေသ ခံေနပါတယ္။ ၎ အတိတ်ာမင္း ေက်ာက္အရိုးအိုးႀကီးကို ေလ့လာ ၾကည့္ရႈလိုသူမ်ား ရန္ကုန္ အမ်ိဳးသား ျပတိုက္မွာ သြားၾကည့္ ႏိုင္ပါတယ္။
နိဂုံးခ်ဳပ္
ေျပာရင္
၁။
unknown လုိ႔ ထားရမွာကို ပ်ဴ လို႔ ေလဘယ္ ထိုးတယ္။
၂။
အဲ့ဒီေလဘယ္ ထိုးလိုက္တဲ့ ပ်ဴ ကို ျမန္မာမဟုတ္ လို႔ အေထာက္အထားမဲ့ ေျပာတယ္။
ဆရာႀကီး
ေဒါက္တာသန္းထြန္းက ေျပာဖူးတယ္။ မင္းမွားရင္ မင္းတရားခံ။ ငါမွားရင္ ငါတရားခံတဲ့။ ဒီေတာ့
စီအိုဗလက္ဒင္၊ ဂ်ီအိပ္ခ်္ လုစ္ ၊ ခ်ားဒူရြိဳင္ဆယ္လ္ တို႔ဟာ ပ်ဴဟာ ျမန္မာနဲ႔မတူပါလို႔
မွားယြင္းေစ ခဲ့တဲ့ ျမန္မာ့သမိုင္းရဲ႕ တရားခံမ်ား ျဖစ္ၾကတယ္။
က်မ္းကိုုး။ ။ ရုပ္ရွင္ေတးကဗ်ာ မဂၢဇင္းတြင္ (၇)လတိုင္တိုင္
ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ “ဆရာဘုန္းတင့္ေက်ာ္
၏ ျမန္မာႏွင့္ပ်ဴ လူမ်ိဳး မတူဟု ကိုလိုနီေခတ္တြင္
အကြက္ဆင္ခံရျခင္းေလာ” ေဆာင္းပါး။
ဘုန္းတင့္ေက်ာ္= ႏွစ္ေပါင္း ႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္ခဲ့ၿပီ
ျဖစ္ေသာ ျမန္မာသမိုင္း (၁၊၂)
(ကိုသာဝ)
